Czy Europa powinna zaangażować się w rozwiązanie konfliktu w Syrii?

Ostatnie naloty na Ghutę, miasto we wschodniej Syrii, przywołują pytania o trwającą od lat krwawą wojnę w Syrii. To trudny temat, ze względu na skomplikowane tło, różnorodność interesów i stref wpływów, jednak warty podjęcia dyskusji podczas zajęć w szkole. Zapraszamy do zapoznania się z propozycją dyskusji na ten temat z wykorzystaniem fotografii.

Zajęcia o wojnie w Syrii rozpocznij od pokazania uczniom i uczennicom zdjęcia dokumentującego wojnę w Syrii, wykonanego przez francuską agencję prasową AFP, przedrukowanego przez Rzeczpospolitą:

Zapytaj uczniów i uczennice, czy wiedzą gdzie zostało wykonane to zdjęcie? Gdzie toczy się w obecnej chwili wojna?

Wyjaśnij uczniom i uczennicom, że od 2011 roku, czyli od czasów tzw. arabskiej wiosny, w Syrii toczy się wojna domowa. Przywołaj kilka najważniejszych informacji na ten temat:

  • W 2011 r. Syryjczycy inspirowani protestami w Tunezji, Egipcie i Libii wystąpili zbrojnie przeciwko autorytarnym rządom Baszszara al-Asada.
  • Od tamtej pory, mimo wielokrotnych nacisków ONZ w kwestii zawieszenia broni, obydwie strony kontynuują działania zbrojne, m.in. rzezi i masakr na ludności cywilnej, także przy użyciu broni chemicznej.
  • W Syrii front walki przebiega także na tle religijnym i ma wymiar międzynarodowy: część sił rebelianckich – opozycyjnych wobec Asada –reprezentuje sunnicką część narodu syryjskiego i wspierają je sunnickie kraje, w tym: Turcja, Arabia Saudyjska, Katar i Jordania, a także zachodnie: USA, Wielka Brytania i Francja. Z kolei szyicki al-Asad może liczyć na poparcie Rosji, Chin, Iranu i szyickiej organizacji Hezbollah.
  • Bunt przeciwko reżimowi Asada poparli także syryjscy Kurdowie – przedstawiciele największego na świecie narodu nieposiadającego własnego państwa, których z kolei atakuje m.in. Turcja.
  • Wśród rebeliantów istnieje w sumie ok. 1500 grup bojowych, które reprezentują różne interesy i różne strony konfliktu.
  • W wojnę zaangażowani są m.in. także dżihadyści z ISIS, którzy wykorzystali słabość pogrążonej w wojnie Syrii i stanęli do walki przeciwko prezydentowi Baszarowi al-Asadowi oraz opozycyjnemu ugrupowaniu Wolna Armia Syrii oraz Kurdom. W czerwcu 2014 roku proklamowali powstanie kalifatu na terenie Syrii i Iraku pod nazwą Państwo Islamskie.
  • Wojna pochłonęła już ponad 400 tysięcy ofiar śmiertelnych. Przed wojną Syria liczyła 22 mln mieszkańców. Od czasu rozpoczęcia wojny z kraju do państw sąsiadujących uciekło aż 4 mln  mieszkańców, w tym kilkaset tysięcy Syryjczyków trafiło do Europy.
  • Syria jest pogrążona w całkowitych chaosie, zniszczona jest gospodarka i infrastruktura, bombardowane są miasta ze szkołami i szpitalami, a 12 mln Syryjczyków potrzebuje pomocy humanitarnej.

Możesz poinformować uczniów i uczennice, że tylko w trwających od połowy lutego nalotach na miasto Ghuta prowadzonych przez rządowe siły syryjskie zginęło ponad 500 osób, z czego ponad 100 to dzieci. W sobotę, 24 lutego Rada Bezpieczeństwa ONZ przyjęła rezolucję ws. Syrii wzywającą do natychmiastowego, 30-dniowego zawieszenia broni, które ma pozwolić dotrzeć do potrzebujących z pomocą humanitarną i ewakuować poszkodowanych. Rezolucja ONZ nie jest respektowana przez reżim Asada.

Po wprowadzeniu do tematu wojny w Syrii, podziel uczniów i uczennice na 4-5 grup. Poproś ich o przyjrzenie się zdjęciu i odpowiedzenie na kilka pytań:

  • Jak się czują, kiedy patrzą na tę fotografię?
  • Co fotograf chce powiedzieć odbiorcom na temat wojny w Syrii?
  • Co może wykrzykiwać główny bohater fotografii niosący ranne dziecko? Jak się czuje?
  • Jaki tytuł nadaliby tej fotografii?

Następnie poproś grupy o przedstawienie wniosków z analizy fotografii na forum. Podsumujcie je – co różni, a co łączy wnioski różnych grup? Jakie emocje towarzyszą wszystkim uczniom i uczennicom podczas przyglądania się tej fotografii?

W drugiej części zajęć poproś uczniów i uczennice, aby zastanowili się, czy chcieliby podjąć jakieś działania, a jeśli tak to jakie, w sprawie rozwiązania konfliktu w Syrii. Następnie, pracując w tych samych grupach, poproś uczniów i uczennice, aby wypisali, jakie mogą podjąć działania w sprawie trwającej w Syrii wojny:

  • oni sami, jako obywatele Polski i Unii Europejskiej,
  • ich samorząd lokalny,
  • polski rząd,
  • Unia Europejska.

Następnie poproś uczniów i uczennice, aby zastanowili się w grupach, czy Europa powinna bardziej zaangażować się w rozwiązanie konfliktu w Syrii? Jeśli nie, to dlaczego? Jeśli tak, to jakiego rodzaju powinno to być zaangażowanie? Możesz podpowiedzieć kilka rozwiązań uczniom i uczennicom, wspólnie rozważając za i przeciw takiemu rozwiązaniu:

  • zorganizowane konwoje humanitarne,
  • interwencja zbrojna,
  • sankcje na Rosję za wspieranie armii Asada,
  • organizacja konferencji pokojowej,
  • nacisk na Turcję o powstrzymanie się przed agresją wobec Kurdów,
  • inne.

Podsumowując zajęcia zapytaj uczniów i uczennice, czy dowiedzieli się czegoś ważnego podczas dzisiejszej lekcji, co było dla nich trudne, czy po dzisiejszych zajęciach chcieliby się czegoś więcej dowiedzieć na temat trwającej wojny w Syrii.